Omstreeks het jaar 1000 was Molenbeek een omvangrijk landbouwdorp. In de Middeleeuwen had Molenbeek haar beroemdheid te danken aan de bron van Sint-Geertrui, een wonderput die naar het schijnt, tot 60.000 pelgrims, voornamelijk epileptici, zou aangetrokken hebben.
In de XIIIde eeuw verloor Molenbeek haar autonomie om (tot in 1785) onderworpen te worden aan het gezag van de stad Brussel. De afbraak in 1578 van de grote kerk van Molenbeek, die gewijd was aan Sint-Johannes de Doper, de toekomstige beschermheilige van de gemeente, veroorzaakt bovendien het verval van de parochie. De gemeente verloor grondgebied aan de stad Brussel en bleef een landelijk dorpje tot op het einde van de XVIIIde eeuw.
In deze eeuw begint de Industriële Revolutie. Het kanaal van Charleroi, een schitterend vervoermiddel, wordt opengesteld voor de scheepvaart. De commerciële en industriële bedrijvigheid van de hoofdstad breidt zich uit naar Molenbeek.
Bovendien bevorderden de oevers van het kanaal van Charleroi de totstandkoming van een zeer verstedelijkt gebied waar de residentiële en de industriële functie in elkaar vloeiden. De werkkrachten uit het platteland kwamen naar de hoofdstad via de Steenweg op Gent en de Ninoofsesteenweg, en vestigden zich langs het kanaal.
Hun levensomstandigheden waren zeer onzeker en hun aantal nam alsmaar toe. De bevolking van dit "Kleine Manchester" kende een periode van morele en materiële armoede.
Door de beschikbare ruimte, de vervoersmogelijkheden, het feit dat er op het Molenbeeks grondgebied grote verkeerswegen liepen en de overvloed aan arbeidskrachten gingen grote industriële en commerciële ondernemingen (Bronsfabriek, Brouwerij Vandenheuvel, Delhaize, ...) zich in Molenbeek vestigen.
In de XXste eeuw begon de industriële achteruitgang van Molenbeek. De industriële bedrijvigheid werd stilaan verschoven naar het Noorden en vestigde zich aan het kanaal van Willebroek. Gronden en woningen daalden in waarde.
Vandaag de dag worden grote stedenbouwkundige en sociale projecten, handelsprojecten en projecten inzake immobiliën uitgevoerd of voorbereid. Hierdoor zou Sint-Jans-Molenbeek de 21ste eeuw op een nieuwe basis moeten kunnen ingaan en een samenhangend geheel worden dat, zonder dat hierbij het glorierijke industrieel verleden verloren zou gaan, zich in de toekomst resoluut zal kunnen richten op het welzijn van al zijn inwoners.
Meer informatie :
Gemeentelijk museum van Sint-Jans-Molenbeek :
Mommaertsstraat 2A - 1080 Brussel
Tel : 02/414.17.52 - E-mail : ssteffens@molenbeek.irisnet.be
Taken :
- De doelstelling van het momenteel in de steigers staande museum over de lokale geschiedenis, bestaat er in eerste instantie uit de hand te leggen op zoveel mogelijk documenten, beelden en voorwerpen die iets vertellen over het verleden van de gemeente.
- Als museum over de geschiedenis van het leven in Sint-Jans-Molenbeek, gaat haar interesse meer in het bijzonder uit naar het verzamelen van getuigenissen en levensverhalen, dit omdat ook het levende geheugen onmiskenbaar deel uitmaakt van het historisch erfgoed.
- Het werk dat momenteel door het gemeentelijk Museum wordt verricht is er op gericht bij haar opening te kunnen uitpakken met een permanente tentoonstelling en heeft bovendien, zoals dat in de toekomst nog zal gebeuren, reeds geleid tot enkele tijdelijke tentoonstellingen.
- Naast een plaats voor bewaring en tentoonstelling, hoopt het gemeentelijk Museum eveneens een voor iedereen toegankelijk kenniscentrum te worden, een plaats van vorming voor leerlingen en andere burgers, van wetenschappelijk onderzoek en intellectueel tijdverdrijf.
Zie ook :
"Beelden en verbeeldingen van Sint-Jans-Molenbeek" | Lezen | :
catalogus van de tentoonstelling | Lezen |
+ LA FONDERIE, Museum van de industrie en de arbeid, te Ransfortstraat 27 in 1080 Brussel. Tel.: 02 410 99 50
Website : www.lafonderie.be
Oorsprong van de naam : Twee molens en een beek, dat volstaat om een grondgebied een naam te geven : Molenbeek, de molen en de beek .
Deze Vlaamse naam was eerst die van een waterloop, de Molenbeek, die door het grondgebied liep, en later, omstreeks 985, werd het de naam van het landbouwdorp dat aan deze beek lag.
Aantal inwoners :
88.518
inwoners (op 1ste januari 2010) :
Op deze datum waren er 43.727 mannen, en iets meer Molenbeekse vrouwen - 44.791 - hetzij 49,41 % mannen, en 50,59% vrouwen.
Bij de jongste inwoners bedraagt het aantal jongens in de leeftijd van 0 tot 18 jaar, 12.502. De meisjes in dezelfde leeftijd zijn verantwoordelijk voor het cijfer 11.871. 24.373 inwoners zijn dus jonger dan 18 jaar. Te Sint-Jans-Molenbeek is het aandeel jeugd in de bevolking dus aanzienlijk, waarbij nagenoeg een vierde van de inwoners jonger is dan 20 jaar.
Het aantal mannelijke inwoners in de leeftijd van 18 tot 66 bedraagt 26.995, en het aantal vrouwelijke 26.475. In totaal komen we dus aan 53.470 inwoners. Dit is meer dan de helft van de huidige totale bevolking.
De inwoners in de leeftijdscategorie 66 - 108 jaar vervolledigen het plaatje, met 4.230 mannen (van wie er 9, 96 à 102 jaar oud zijn) en 6.445 vrouwen (van wie 93 dames zich bevinden in de leeftijd van 96 - 102 jaar, en er 9 meer dan honderd jaar oud zijn: tussen 102 en 104 jaar oud), hetzij 1/ 8e van de totale bevolking, met 10.675 senioren.
Oppervakte : 589 ha. 17 a 92 ca.
Aangrenzende gemeenten
- Zuiden : Anderlecht
- Oosten : Brussel (Grens : kanaal van Charleroi)
- Noorden : Jette,Koekelberg en Sint-Agatha-Berchem
- Westen : Dilbeek
Beroemdheden die in Molenbeek geboren zijn of geleefd hebben
Eugène LAERMANS (1864 - 1940) : moderne Belgische schilder
Georges MOGIN bijgenaamd NORGE (1898 - 1990): dichter
Herman TEIRLINCK (1879 - 1967) : dichter, auteur van romans en toneelstukken
Eugène DEMOLDER (1862 - 1919) : romanschrijver
Sander PIERRON (1872 - 1945) : romanschrijver en kunstcriticus
Jean "Toots" THIELEMANS (1922) : jazzmusikant
